Ministrja e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale, Sanja Bozhinovska, mori pjesë në një diskutim në panel në kuadër të "Joint MDB (Banka Multilaterale të Zhvillimit) Pavilion" në COP29 në Baku, i fokusuar në rëndësinë e platformave për veprime klimaterike dhe mobilizimin e financave për kalimin në energjinë e gjelbër.
Në fjalën e saj, Ministrja theksoi angazhimin e Maqedonisë së Veriut për kalimin e drejtë në energji përmes JETIP (Platforma për Kalimin e Drejtë në Energjitike), e cila shërben si baza për largimin nga qymyri dhe rritjen e burimeve të rinovueshme të energjisë.
"Ambicia është e qartë: zhvillimi i kapaciteteve shtesë prej 1 GW energjie rinovuese si pjesë e kalimit të shpejtë në energji të gjelbër. Kjo iniciativë do të reduktojë jo vetëm emetimet e gazrave serrë, por gjithashtu do të hapë mundësi të reja për komunitetet lokale dhe do ta vendosë Maqedoninë e Veriut si një lider në rajon," tha Ministrja Bozhinovska.
Në fjalimin e saj, Ministrja theksoi arritjet kyçe brenda JETIP, duke përfshirë:
-
Forcimin e rrjetit energjetik përmes asistencës teknike dhe investimeve, me mbështetje nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH).
-
Përgatitjen për zbatimin e një mekanizmi për kontrata për dallim (CfD), i cili do të stimulojë pjesëmarrjen e sektorit privat në burimet e rinovueshme të energjisë.
Ministrja theksoi se realizimi i suksesshëm i këtyre ambicieve kërkon koordinim dhe mbështetje nga partnerët ndërkombëtarë.
"Kalimi i drejtë kërkon investime të mëdha financiare. Maqedonia e Veriut ka nevojë për mbështetje financiare të konsiderueshme për të përmbushur këto kërkesa pa rrezikuar stabilitetin ekonomik. Në këtë kontekst, angazhimi i komunitetit ndërkombëtar është thelbësor. I bëjmë thirrje partnerëve tanë të vazhdojnë të ofrojnë ndihmë financiare, grante dhe financime me kushte të favorshme, të cilat janë të nevojshme për të siguruar një kalim të drejtë dhe të qëndrueshëm. Shprehim mirënjohjen për mbështetjen dhe angazhimin që komuniteti ndërkombëtar ka ofruar deri tani. Një sfidë kyçe është sigurimi që ky kalim të jetë i drejtë dhe inkluziv, veçanërisht për komunitetet që tradicionalisht varen nga minierat dhe termocentralet me qymyr. Qasja e Maqedonisë së Veriut është e orientuar drejt ofrimit të mbështetjes për punëtorët dhe komunitetet e prekura, duke ofruar mundësi të reja dhe të qëndrueshme dhe ruajtur stabilitetin social," theksoi Bozhinovska.
Suksesi i JETIP varet nga mbështetja e koordinuar nga partnerët ndërkombëtarë dhe rajonalë, duke përfshirë institucione financiare, këshilltarë teknikë dhe krijues politikash. Rruga është ambicioze dhe sfidat janë të pashmangshme, tha Bozhinovska, duke shtuar se progresi i bërë deri tani konfirmon angazhimin e Maqedonisë së Veriut për të arritur një të ardhme energjetike më të gjelbër dhe më të drejtë.
"Përmes përpjekjeve të përbashkëta nga qeveria, sektori privat dhe partnerët ndërkombëtarë, jam e sigurt se Maqedonia e Veriut mund të plotësojë objektivat e saj dhe të bëhet një shembull për kalimin në energjinë e gjelbër në rajon," tha Bozhinovska në fjalimin e saj.
Ngjarja "Joint MDB Pavilion" u fokusua në mënyrën se si platformat për veprime klimaterike mund të ofrojnë koordinim kombëtar dhe mbështetje ndërkombëtare për realizimin e kontributit kombëtar (NDC) në periudhën 2025-2035. Në panel u diskutuan përvoja nga vende të ndryshme, si dhe roli i institucioneve financiare ndërkombëtare dhe sektorit privat në sigurimin e financave për veprimet klimaterike.
