Për të informuar më mirë opinionin dhe për t'u njohur më thellë me risitë që sjell Ligji i ri i Energjisë, Ministria e Energjetikës, Minierave dhe Burimeve Minerale po nis një sërë brifingjesh të hapura dhe diskutimesh me zyrtarët e energjisë, institucionet dhe mediat.
Ngjarja e parë e kësaj serie me titull "Mundësitë e Ligjit të Ri të Energjisë, me fokus të veçantë në operatorët e rrjetit dhe shpërndarjen e energjisë elektrike", u mbajt në Qendrën Edukative Matka, në prani të Aleksandër Paunoskit, Zëvendësdrejtor i MEPSO dhe Sasho Saltirovskit, Drejtor i Еlektrodistribuimit,
Ngjarjen e hapi ministrja e Energjetikës, Minierave dhe Burimeve Minerale, Sanja Bozhinovska, e cila në fjalimin e saj theksoi se ligji, i cili mbulon mbi 300 faqe rregullativë të detajuar, paraqet një reformë historike në sistemin energjetik të Maqedonisë:
"Ky ligj më në fund modernizon 'rregullat e lojës' – nga prodhimi në konsum. Veçanërisht i rëndësishëm është transformimi i sistemit të shpërndarjes elektrike. Çdo ndryshim që sjellim ka një efekt konkret: llogari më të sakta, standarde më të larta dhe përgjegjësi më të qartë."
Ministrja e Energjetikës Sanja Bozhinovska në fjalimin e saj theksoi se ligji, i cili mbulon mbi 300 faqe rregullore të detajuar, paraqet një reformë historike në sistemin energjetik maqedonas dhe shtoi se gjithçka që është praktikë e mirë në BE zbatohet në Ligjin për Energjinë.
Z. Wolfgang Maier, Drejtor Ekzekutiv i EVN Maqedoni, vuri në dukje se:
"Ligji i ri hedh themelet për një shpërndarje të digjitalizuar, transparente dhe efikase të energjisë elektrike. Si kompani, ne tashmë po punojmë për zbatimin efektiv të të gjitha inovacioneve të parashikuara nga ligji. Dhe mund të them se ky është një ligj vërtet i mirë që do të kontribuojë në avancimin e energjisë në vend."
Një numër risish kryesore u prezantuan gjatë sesionit, duke përfshirë:
· Angazhimi i matësve të mençur– Deri në vitin 2031, 80% e familjeve do të kenë një matës të mençur, i cili heq vlerësimet dhe i bën faturat plotësisht të sakta dhe të verifikueshme.
· Transparenca e shtuar – llogaritja e qartë dhe e detajuar e tarifave dhe shpjegimi i faturave për secilin konsumator.
· Rritja e përgjegjësisë së shpërndarësve – detyrime specifike gjatë ndërhyrjes, njoftim dhe reportim të rregullt.
· Mbrojtje më e madhe e konsumatorit – mekanizma të përmirësuar për kompensimin e ndërprerjeve ose dëmeve dhe mjete të reja rregullatore për ankesa të konsumatorëve.
Deri në vitin 2031, 80 për qind e qytetarëve duhet të kenë matës të mençur, dhe të parët tashmë pritet të instalohen për rreth një vit e gjysmë. Matësit e mençur janë vetëm një nga reformat që sjell fatura e re e energjisë. Kjo do të eliminojë faturat me tarifa paushall. Ndërkohë, qytetarët do të jenë në gjendje të lexojnë se sa nga energjia elektrike e papaguar konsumohet dhe sa është një shumë e përgjithshme dhe kjo pritet të ndodhë nga fatura e korrikut. Sipas autoriteteve, 85 për qind e numërimeve numërohen, bëhet fjalë për objekte të mbyllura ose të paarritshme.
Aleksandër Paunoski, zëvendësdrejtor i MEPSO-së, nënvizoi se operatori i sistemit të transmetimit është i gatshëm të zbatojë standardet e reja teknike:
"Stabiliteti i sistemit, përfshirja e burimeve të reja të rinovueshme dhe reduktimi i humbjeve rregullohen drejtpërdrejt nga ky ligj. Kjo na jep një bazë të fortë për të punuar më qartë, më efikas dhe me qëllime më të larta."
Sasho Saltirovski, drejtor i Elektrodistribuimit, shtoi:
"Me këtë ligj, konsumatori do të ketë një vend dhe rol qendror, gjithçka varet nga centralizimi dhe digjitalizimi. Ky është një sistem i gjallë dhe të gjithë palët e interesuara do të duhet të lidhen, dhe për këtë ne kemi nevojë për një sistem inteligjent. Burimet e rinovueshme erdhën shumë shpejt, por ne po ecim mirë. Investimet në burimet e rinovueshme do të dyfishohen gjatë 20 viteve të ardhshme. Por nëse nuk fillojmë të instalojmë bateritë së shpejti, do të ketë një problem, sepse edhe tani kapaciteti është 100 për qind i mbushur. Ne do të kemi nevojë për mbështetjen e njerëzve dhe njohurive për të përshpejtuar proceset. "Tani kemi mbi 200,mijë matës të mençur me lexim në distancë dhe në 10 vjet do të duhet t'i ndryshojmë të gjithë." tha Saltirovski.
Ligji i Energjisë krijon një kornizë të re për digjitalizimin, efikasitetin dhe përgjegjësi në sektorin e energjisë, me përfitime të qarta:
Për qytetarët: Kontroll dhe siguri më e mirë
Për bizneset: furnizim i qëndrueshëm dhe cilësor
Për mjedisin: Mbështetja e tranzicionit të gjelbër
Ministrja Bozhinovska njoftoi se Ministria do të vazhdojë këtë seri ngjarjesh edukative dhe të hapura në periudhën e ardhshme:
"Ky është vetëm fillimi. Ne do të mbulojmë temat e burimeve të rinovueshme, gazifikimit, efikasitetit të energjisë dhe mineraleve kritike. Komunikimi i hapur me publikun dhe palët e interesuara është kusht për zbatim të suksesshëm."
Seria e informimeve do të organizohet në bashkëpunim me të gjitha kompanitë dhe institucionet e interesuara në Maqedoninë e Veriut, dhe çdo ngjarje tematike do t'i kushtohet një pjese të ndryshme të ligjit.
Me respekt,
Мinistria e energjetikës, minierave dhe burimeve minerale
